Synimin tonë për ta kthyer Teatrin Kombëtar në një teatër të kombit shqiptar në skenën e të cilit të diskutohen problemet
dhe shqetësimet e shoqërisë shqiptare, sigurisht, pa harruar ruajtjen dhe promovimin e vlerave më të mira të traditës sonë teatrore,
National Theatre is inaugurated as the first professional albanian
theater on 24 my of 1945 in the building where today continues its
activity. “The founder show of NTH” was called “Topaz” and it was
presented the first by stage-manager “Sokrat Mio”. At the end of the
XIX century, in the period of the National Renaissance was the time
when for the first time was talked about theater in Albania.
Forca e Zakonit është një komedi me tre akte e autorit
austriak Thomas Bernhard. U vu për herë të parë në skenë në vitin 1974
në Salzburg.
Personazhet:
Drejtuesi i Cirkut Caribaldi: Dëshiron të kontrollojë gjithçka;
është i ftohtë dhe i paafrueshëm, i ka kushtuar tërë jetën Cirkut dhe
punës së vet. Bie në sy që është i vetmi personazh që mban një emër!
Zbutësi i Kafshëve: Jo aq i ri në moshë - shpesh ka shpëtuar nga
kafshët pa iu këputur ndonjë nga krahët – ka probleme me alkoolin.
Megjithatë mbetet personazh i dashur për gjithë të tjerët, përveçse
Caribaldit, për shkak të natyrës së tij miqësore
Gaztori: Problemi më i madh që ka Caribaldi me të është që të parit
i bie shpesh kapela nga koka, jo vetëm në arenë, por edhe gjatë provave
për Kuintetin. Kjo gjë e nevrikos jashtë mase Caribaldin – është shoku
më i ngushtë i Zbutësit të Kafshëve në Cirkun e Caribaldit; i qetë;
Mbesa: Ende shumë e re në moshë – kërcimtare në litar që mundohet
të arrijë perfeksionin dhe që ka trashëguar dhuntinë e së ëmës. Në
komedi ajo është personi më i preferuar i Caribaldit, sepse në krahasim
me të tjerët ajo ka më shumë talent për „Artin suprem të muzikës“
(Caribaldi) – përgjigjet gjithmonë shkurt dhe saktë dhe sjell njëfarë
qetësie në situatat problematike
Zhongleri: Nganjëherë është poetik dhe i distancuar nga ajo që
ndodh. E vlerëson shumë Kuintetin e Troftave dhe Muzikën, por si gjithë
të tjerët nuk i pëlqen mënyra e drejtimit të Caribaldit
Përmbajtja
Në mënyrë të përgjithshme të tre aktet e komedisë trajtojnë të njëjtën
temë: Drejtuesi i Cirkut Caribaldi përpiqet me të gjitha forcat për të
realizuar Kuintetin e Troftave. Por kjo duket gati e pamundur, pasi
artistët vazhdimisht i prishin provat. Përshembull Zbutësi i Kafshëve
dehet shpesh, i nervozon të gjithë me ushqimin e tij të preferuar
rrepën e bardhë dhe e ka të pamundur ta bëjë provën. Sidomos në aktin
3. problem kryesor bëhet rrëzimi i kapelës së Gaztorit. Caribaldi
nxehet. Në kësi situatash Caribaldi mundohet të nxjerrë në pah gabimet
e të tjerëve dhe t’u japë atyre mend, por natyrisht që në të shumtën e
rasteve bëhet shkas për talljen e artistëve. Në mënyrë të veçantë,
Mbesa e tij ia del ta nxeh gjithmonë me të qeshurën e saj.
Akti 1: Caribaldi kërkon diçka nën një kuti dhe njëri pas tjetrit
futen Zhongleri dhe Mbesa. Përgjithsisht flitet për shfaqjen e afërt në
Augsburg dhe pastaj menjëherë hapin temën e Kuintetit të Troftave, në
çastin kur Drejtuesi i Cirkut kërkon kolofonin. Me kalimin e kohës
bëhet e dukshme që Caribaldi është i vetmi në këtë trupë që ka interes
për Kuintetin, ose më mirë është i vetmi që tiranizon gjithçka dhe këdo
me anë të Kuintetit. Në prova dalin përherë probleme të ndryshme dhe
akti 1., mbyllet me protestën e Zhonglerit që i tregon Caribaldit për
ofertën që ka marrë nga një drejtor tjetër cirku, kësisoj kërkon të
rrisë rrogën e tij. Kjo e bën Caribaldin të shpërthejë: „Hajvan, kush i
beson sot akoma një artisti, hajvan!“ Mbyllet perdja.
Akti 2:: Ky akt fillon me hyrjen e Zbutësit të Kafshëve në dhomën e
provës - i cili për tmerrin e Gaztorit – ka një krah të lidhur me
fasho. Dy personazhet flasin për aksidentin që ka ndodhur. Pas një farë
kohe hyn Caribaldi në dhomë dhe gjen diçka për të prishur harmoninë.
Pastaj fillon prova dhe për inat të drejtorit të cirkut nuk funksionon
asgjë. Ai i urdhëron të gjithë të ushtrohen, por megjithë zemërimin e
tij asnjëri nuk e merr seriozisht. Kështu që i vetmi person që mund të
përdorë Caribaldi për të shfryrë dëshirën e tij komanduese mbetet e
Mbesa, e cila duhet të bëj shumë herë ushtrimin: „Si përkulemi…“ derisa
Caribaldi ta aprovojë.
Akti 3: Akti i fundit fillon sërish në dhomën e provës, dhe si
zakonisht Zoti Caribaldi është duke bërë moral. Për t’i shpëtuar kësaj
të gjithë duan të fillojnë provën, por mungon Zbutësi i Kafshëve. Për
një kohë të gjatë vazhdon të flitet sërish për Kuintetin e Troftave dhe
në këtë fazë Thomas Bernhard përdor teknikën e tij të njohur të
përsëritjes. Kjo del më mirë në pah, kur Gaztorit i bie vazhdimisht
bereta nga koka dhe diskutohet për një zgjidhje, se si bereta të
qëndronte mbi kokë. Dikur dëgjohen hapat e Zbutësit të Kafshëve. Ai
shfaqet në derë, shkon e ulet në piano dhe pas pak kohe bie gati në
koma. Flijimi i Kuintetit të Troftave.
